[ In bài ] [ Trở về ]
Tiêu chi đánh giá hầm Biogas tốt
 (Thứ Năm, 13/06/2013 - 3:52 PM)
Làm hầm Biogas là cách tốt để xử lý chất thải chăn nuôi, góp phần giải quyết chất đốt và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Để giúp bà con xác định tiêu chí hầm Biogas tốt, xin giới thiệu bài viết của tác giả Ngọc Anh ( Trung tâm vị nông Nghệ An) để các bạn đọc tham khảo:

Lâu nay, bên cạnh giải quyết vấn đề chất đốt, ai cũng nghĩ làm Biogas, là để xử lý chất thải chăn nuôi, góp phần giải quyết vấn đề môi trường, hạn chế phát thải khí hiệu ứng nhà kính gây biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, phát triển Biogas trong cả nước nói chung, Nghệ An nói riêng mới chỉ chú trọng số lượng, còn về chất lượng các mô hình Biogas đang còn có nhiều vấn đề cần phải bàn...

Hiện, có rất nhiều loại hầm khí sinh học được phổ biến rộng rãi trên thị trường, từ bể sinh khí hầm vòm nắp cố định KT, đến túi sinh khí bằng nilon, hầm Compuzite, hầm Biogas VACVINA cải tiến v.v…

Mỗi loại hầm đều có những ưu điểm và nhược điểm nhiều ít khác nhau. Nhược điểm nổi bât nhất là: hoạt động không liên tục (khi đầy bã thải, phải ngừng hoạt động để nạo vét), phá váng là vấn đề nan giải, kén chọn nguyên liệu để nạp vào hầm (chỉ dùng được mỗi phân nguyên của lợn, trâu, bò), việc lấy bã thải để làm phân bón khi cần rất khó khăn (phải ngừng hoạt động), năng suất khí thấp, giá thành xây dựng cao, vận hành phức tạp và nhất là bã thải của gầm Biogas chưa đảm bảo vệ sinh môi trường v.v…

Bên cạnh đó, mỗi loại hầm có một giá khuyến mãi, và giá khuyến mại cũng rất nở rộ, cạnh tranh. Các thông tin kỹ thuật và giá cả xây dựng về hầm Biogas không đến được với người dân. Họ lựa chọn kiểu hầm Biogas thông qua sự tư vấn, (tiếp thị) của cán bộ thị trường. Sự tư vấn của cán bộ “kỹ thuật” phụ thuộc vào giá trị khuyến mãi nhiều hay ít. Cho nên, dẫn đến sự tuyên truyền, quảng bá không đúng sự thật, tôn thổi dạng hầm có khuyến mãi cao, chê bai các dạng hầm khác có khuyến mãi thấp v.v…

Sự nở rộ các kiểu dáng hầm sinh khí đang gây ra sự cạnh tranh không lành mạnh theo kiểu “sư nói sư phải, vãi nói vãi hay”, ai cũng cho là mô hình, kiểu hầm Biogas của mình là tốt nhất, hay nhất. Thậm chí, có người quảng cáo thổi phồng không đúng sự thật. Có loại được quảng cáo là “có khả năng tự động phá váng 100% và chuyển hoá lên men kỵ khí 100%”, điều đó, là không đúng sự thật. Bởi loại hầm này, cửa nạp và cửa xả nằm trên cùng bình độ, và chỉ cách nhau chỉ có 1,1 đến 1,6 mét mà thôi. Phân vào chưa kịp phân hủy, mới lên men dở dang đã bị tống ra ngoài, bởi có ai dám đảm bảo rằng, phân chưa phân hủy thì ở lại, phân đã phân hủy “tự giác” ra ngoài đâu ?!. Một số loại hầm được thiết kế cửa xả, lấy phân từ phần giữa hầm là không hợp lý. Bởi, trong một hầm sinh khí, ta có thể chia ra 3 tầng: Tầng trên cùng, là tầng đang lên men; tầng giữa là tầng đang phân hủy dở dang (bán phân hủy) và tầng đáy là tầng phân hủy (bã mùn hữu cơ). Cửa xả đặt ở tầng giữa, thì vô tình chúng ta đưa phân bán phân hủy ra ngoài, còn “phân hoai” (tầng đáy) thì ở lại. Vậy thì, chỉ số vệ sinh môi trường có được đảm bảo không ?! Chắc là không. Bên cạnh đó, một số thiết kế không hợp lý, gây nên sự tắc nghẹt và ô nhiễm. Chỉ có người dân là lãnh đủ mọi sự thiệt thòi, mà chẳng biết kêu ai.

Trong khi đó, các yêu cầu giải quyết các vấn đề về năng lượng sạch, về ô nhiễm môi trường, nhất là môi trường trong nông nghiệp và Biến đổi khí hậu là rất cấp thiết trong xây dựng nông thôn mới.

Là người tham gia nghiên cứu ứng dụng Biogas đã lâu năm, nhưng tôi chưa thấy có bộ tiêu chí (chỉ số) nào để đánh giá một hầm Biogas tốt hay không? Chắc có lẽ là chưa !? Bởi vậy, mới sinh ra chuyện “sư nói sư phải, vãi nói vãi hay” chứ. Nếu, có được bộ tiêu chí gồm đầy đủ các yếu tố kỹ thuật và các yếu tố phy kỹ thuật để người dân biết, tự họ đánh giá một hầm Biogas tốt thì quý quá. Thật tiếc.

Bộ tiêu chí đánh giá một hầm Biogas tốt, cũng giống như các bộ tiêu chí đánh giá khác. Ví dụ như bộ tiêu chí đánh giá trẻ suy đinh dưỡng, gồm các tiêu chí về chiều cao, cân nặng so với số ngày tháng sau sinh. Hay, như bộ 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới vậy.

Để góp thêm cái nhìn lành mạnh trong đánh giá các mô hình Biogas. Qua kinh nghiệm làm Biogas nhiều năm và tham khảo ý kiến nhiều người dân đã làm Biogas, tôi xin mạnh dạn đưa ra một số tiêu chí đánh giá một hầm Biogas tốt, như sau:

1. Áp suất và năng suất khí cao, chất lượng khí ổn định (có thể kiểm soát được lượng khí sinh ra; áp suất khí gas, có thể trên 15 KPa).

2. Vận hành thuận tiện, hoạt động liên tục, (liên hoàn) nạp nguyên liệu và lấy chất thải dễ dàng.

3. Dễ xây dựng, bảo dưỡng, sửa chữa khi cần.

4. Tiết kiệm, giá thành rẻ, phù hợp túi tiền người dân nghèo/ dễ tiếp cận thị trường.

5. Sử dụng được đa dạng các loại nguyên liệu, khi cần thiết (khi không còn nuôi lợn, hoặc trâu bò).

6. Bền, ít hỏng hóc và bộ phá váng triệt để, hiệu quả;

7. Chất bã thải (sau phân hủy, thải ra ngoài) đảm bảo vệ sinh môi trường v.v…

Xin được chia sẻ cùng các đồng nghiệp và mong được sự góp ý của các bậc “Trưởng lão”, các nhà nghiên cứu quan tâm đến vấn đề này, trong làng Biogas. Hy vọng sẽ sớm có bộ tiêu chí đánh giá hầm Biogas tốt, hoàn chỉnh được phổ biến rộng rãi cho mọi người dân làm Biogas được biết và chính họ là người đánh giá chuẩn xác nhất./.

© 2006 - Bản quyền thuộc về hội làm vườn Việt Nam Copyright © 2005 3C INC. All rights reserved